کارآموز

معلمان از گروه هاي کوچک، معمولاً براي ايده سازي براي بحث در کلاس درس، براي تغيير در روند سخنراني، يا براي ترغيب دانش آموزان براي صحبت کردن در کلاس استفاده مي کنند. کاربرد روش يادگيري از طريق همياري، بررسي گروه هاي کوچک متفاوت از کاربري هاي مختلف يادگيري از طريق همياري است. در کلاس درسي که به صورت منظم و قاعده مند از روش يادگيري از طريق همياري بهره گيري مي شود، معلم بايد تکليف روشن و حساب شده اي را براي دانش آموزان درنظر بگيرد و دستور العمل هاي خاصي را براي انجام دادن تکليف معين شده ارائه دهد. يادگيري از طريق همياري چيست؟ يادگيري از طريق همياري راهبردي است که دانش آموزان را در قالب گروه هاي منسجم و پايدار براي کار و تماس با يکديگر برمي انگيزد. کار گروهي، بخش اصلي تحقق اهداف يادگيري در کلاس هاي درس است. يادگيري از طريق همياري، مسئوليت پذيري شخصي را در ميان تعاملات گروهي پرورش مي دهد. به طوري که به گفته آليسون کينگ  در يادگيري از طريق همياري، نقش معلم از «داناي صحنه کلاس به راهنماي عمل» تغيير مي يابد. دانش آموزان اگر چه به صورت گروهي به يادگيري اقدام مي کنند، ولي پيشرفت آنان در يادگيري، به صورت انفرادي سنجيده مي شود. * يادگيري از طريق همياري، داراي نظم و ساختار است و تمرکز اساسي اش بر اطمينان يافتن از رخ دادن يادگيري است. انتخاب و فعال سازي گروه سبب مي شود دانش آموزان بنابه ديدگاه ها، توانايي ها، قوميت و نژادهاي مختلفي که دارند، به صورت خلاقانه عمل کنند.

واگذار کردن تشکيل گروه به خود دانش آموزان امکان دارد سبب تشکيل گروه هاي همگن شود، يعني امکان دارد دانش آموزاني که گرايش هنري، علمي، اجتماعي، خانوادگي، طبقه اجتماعي و... خاصي دارند، به گروه هاي خاص تقسيم شوند. اين کار سبب مي شود کارآيي گروه ها کاهش يابد و کسب مهارت هاي اجتماعي به تأخير افتادن و تمرکز بر انجام تکليف محوله تنزل يابد (کوپر،). از اين روست که، توصيه مي شود، معلم براي يادگيري از طريق همياري و به منظور تشکيل گروه ها بايد خود رأساً وارد عمل شود و گروه هاي ناهمگني بسازد. در گروه هاي ناهمگن، اعضاي گروه از زمينه هاي دانشي، هنري، قومي و... متفاوتي هستند. تعداد اعضاي گروه در کلاس درس مي تواند بين 2 تا 6 نفر متغير باشد. اين تعداد عضو براي گروه هاي دانش آموزي است که تا حدودي توانايي مديريت زماني و کلامي را دارند.

به ديگر سخن، اگر از نظر پايه هاي تحصيلي به تعيين اعضاي گروه اقدام شود، بهتر است گروه هاي 3 نفري از پايه چهارم و پنجم دبستان به بالا تشکيل شود. براي پايه هاي اول تا سوم دبستان، کار دونفري مناسب تر است. گروه هايي با اعضاي زياد، امکان تنوع ديدگاه ها را افزايش مي دهد، در حالي که گروه هايي با اعضاي محدود براي تسهيل تعاملات اثر گذارند (ميليس،). * يادگيري از طريق همياري يک کلاس درس با ماهيت اجتماعي را پي ريزي مي کند، که در آن دانش آموزان به همبستگي هايي مي رسند که هدف مشترکي را دنبال مي کنند و غالباً اعضاي گروه در برابر فراگيري محتواي دروس از سوي همديگر مسئوليت نشان مي دهند. کار گروه معمولاً تا زماني که همه اعضا بر محتواي درس تسلط نيابند خاتمه نمي يابد. افزون بر اين، وقتي اعضاي گروه در برابر يادگيري همديگر مسئول اند و تلاش مي کنند مطالب را به يکديگر بياموزند، يادگيري انفرادي را هم تجربه مي کنند. پايداري گروه يا ثبات اعضاي گروه بسته به توان همياري آنان است.

اگر گروه ها در کارهايشان پيشرفت خوبي نشان مي دهند نياز به تغيير دادن اعضاي گروه ها نخواهد بود. * يادگيري از طريق همياري، مهارت هاي برقراري ارتباط دانش آموزان را مي طلبد و آن ها را ارتقاء مي دهد. موفقيت گروه به ميزان اثرگذاري تعاملات ميان اعضاي گروه بستگي دارد. پيش از آن که يادگيري از طريق همياري آغاز شود، دانش آموزان بايد برخي مهارت هاي مورد نياز براي تعامل موفق گروهي را بياموزند؛ مهارت هايي، نظير: تعبير و تفسير واژگان و جملات براي درک و فهم بهتر. ارائه و دريافت بازخورد. ايجاد فرصت براي ديگران جهت بيان ايده ها. خودداري از مجبور کردن گروه به پذيرش نظرات. * يادگيري از طريق همياري، بين مسئوليت شخصي و گروهي يادگيرندگان ايجاد توازن مي کند. هر گروه و هر دانش آموز در درون گروه، بايد کاري براي انجام دادن داشته باشد. به ديگر سخن، هر دانش آموز بايد بر درسي که ارائه مي شود، تسلط يابد و بتواند نمرات مورد قبولي را دريافت کند. نمرات گروه مي تواند بخشي از نمرات يادگيرنده را تشکيل دهد و هيچ وقت نمره گروه نمي تواند به طور کامل نشان دهنده مسئوليت پذيري اصلي يادگيرنده باشد. مزاياي يادگيري از طريق همياري افزايش حضور در مدرسه و کلاس درس.

با توجه به تعلقي که اعضاي گروه ها به گروه خود دارند، تماس آنان به حضور در مدرسه و کلاس افزايش مي يابد. کسب نمرات بالا. به دليل مشارکت فعال در کلاس، عزت نفس دانش آموز ارتقا مي يابد و درک و فهم او از مطالب درسي افزايش مي يابد. مشارکت فعال، عزت نفس بالا، خوداتکايي و... زمينه ساز کسب نمرات بالا هستند. پختگي مهارت هاي برقراري ارتباط. هر دانش آموز داراي برخي توانمندي هاي برقراري ارتباط است. مشارکت فعال در کلاس درس، ايده سازي، بيان نظريات، دفاع از چشم اندازها و... سبب تقويت توان برقراري ارتباط در يادگيرنده مي شود.

منابع:ترجمه محرم آقازاده روزنامه همشهری 6/12/89

 Cooper , Jim1990)

. Cooperative Learning College Teaching: Tips From The Trenches, The Teaching Professor , 4

(5). - King. Allison (1993), From Sage on The Stage to Guide on The Side, College Teaching. 41 (1). - Millis, Barbara (1993). Cooperative Learning, a Workshop Presented at Dalhousie University.